Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”), 8 Haziran 2026 tarihinde resmi internet sitesi üzerinden yayımladığı “İş Yerlerinde Güvenlik Kamerası Sistemi Kullanımında Dikkat Edilecek Hususlara Dair Kamuoyu Duyurusu” ile iş yerlerinde kamera kullanımı yoluyla gerçekleştirilen kişisel veri işleme faaliyetlerinde uyulması gereken temel kuralları açıklamıştır. İşbu bilgi notumuz kapsamında; güvenlik kamerası kullanımının hukuki dayanağı, amaç ve ölçülülük sınırları, çalışanların mahremiyet beklentisi, aydınlatma yükümlülüğü, kayıtların güvenliği ve saklama süreleri ele alınmaktadır.
Güvenlik kamerası aracılığıyla kişilerin görüntülerinin kaydedilmesi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) anlamında kişisel veri işleme faaliyetidir. Bu nedenle kamera kullanımının hukuki bir işleme şartına dayanması, belirli ve meşru bir amaçla sınırlı olması ve veri sorumlularının Kanun kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir.
A. İş Yerlerinde Kamera Kullanımı
İş yerlerinde güvenlik kameraları; iş yeri güvenliğinin sağlanması, suçların önlenmesi ve tespitine yardımcı olunması, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin izlenmesi ve iş kazalarının önlenmesi gibi amaçlarla kullanılabilmektedir. İşverenlerin çalışanların kişiliğini koruma ve iş sağlığı ile güvenliğini sağlama yükümlülükleri, belirli şartlarda kamera kullanımına hukuki dayanak oluşturmaktadır.
Bununla birlikte kamera kullanımı kendiliğinden hukuka uygun değildir. Görüntü kaydının Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan kişisel veri işleme şartlarından birine dayanması; ayrıca aşağıda ayrıntılı olarak açıklanacağı üzere, Kanun’un 4’üncü maddesindeki hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk, belirli ve meşru amaçla işleme, amaçla bağlantılılık, sınırlılık, ölçülülük ve gerekli süre kadar muhafaza ilkelerine uygun olması gerekir.
B. Amaç Belirleme ve Amaçla Sınırlı Kullanım
Kamera kurulmadan önce kişisel veri işleme amacı somut olayın özelliklerine göre açıkça belirlenmelidir. Bir iş yerinde birden fazla amaç bulunabilse de her bir amaç ayrı ayrı ortaya konulmalı; kamera kayıtları belirlenen amaç dışında kullanılmamalıdır.
Örneğin iş yeri güvenliği amacıyla kurulan bir kamera sisteminin çalışanların işe devam durumunu, günlük çalışma temposunu veya performansını takip etmek için kullanılması hukuka aykırılık riski doğuracaktır. Kurum; çalışanların verimli çalışıp çalışmadığını görmek, disiplini artırmak veya genel kontrol sağlamak gibi soyut denetim amaçlarının tek başına meşru amaç olarak kabul edilemeyeceğini belirtmiştir.
C. Ölçülülük, Kamera Konumu ve Mahremiyet Hususu
Kamera ile gerçekleştirilen izlemenin elverişli, gerekli ve orantılı olması gerekir. Aynı amaca daha az müdahaleci bir yöntemle ulaşılması mümkünse kamera kullanımı tercih edilmemeli; kamera kullanılması zorunluysa kayıt alanı, görüş açısı, yakınlaştırma kapasitesi, kayıt süresi ve izleme sıklığı mümkün olan en dar kapsamda tutulmalıdır.
Giriş-çıkış alanları, depolar, kasalar veya özel güvenlik riski bulunan bölgelerde kamera kullanımı somut koşullara göre orantılı görülebilir. Buna karşılık tuvalet, soyunma odası, mescit ve dinlenme alanı gibi çalışanların yüksek mahremiyet beklentisine sahip olduğu bölgelere kamera yerleştirilmemelidir. İş yerinin tamamını sürekli gözetleyen geniş açılı veya çalışanların yüzüne odaklanan kayıt uygulamalarından da kaçınılmalıdır.
Ses kaydı, görüntü kaydına göre özel hayata daha ağır bir müdahale oluşturduğundan, hukuka uygun ve zorunlu bir gerekçe açıkça ortaya konulmadıkça ses kayıt özelliği kullanılmamalıdır. Ayrıca iş yerinin kamuya açık alanlarında müşteriler, ziyaretçiler, çocuklar ve özel koruma gerektiren diğer kişilerin kamera kayıtlarından etkilenip etkilenmeyeceği de değerlendirilmelidir.
D. Aydınlatma Yükümlülüğü
Veri sorumlusu sıfatıyla İşveren, kamera sistemiyle gerçekleştirilen kişisel veri işleme faaliyeti hakkında çalışanları ve kamera alanına giren diğer kişileri Kanun’un 10’uncu maddesi uyarınca bilgilendirmelidir. Aydınlatma; veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, hukuki sebep, kayıtların kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, veri toplama yöntemi ve ilgili kişilerin hakları gibi unsurları içermelidir.
Kamera bulunan alanlarda görünür uyarı levhalarının kullanılması önem taşımakla birlikte, yalnızca “kamera ile izlenmektedir” şeklindeki bir levha çoğu durumda tek başına yeterli olmayacaktır. Katmanlı aydınlatma yöntemiyle kısa bilgilendirme levhası yanında ayrıntılı aydınlatma metnine kolay erişim sağlanması uygun olacaktır.
E. Kayıtların Güvenliği, Erişim Yetkisi ve Saklama Süresi
Kamera kayıtlarına yalnızca görev ve yetkisi bulunan kişilerin erişebilmesi sağlanmalı; yetkisiz erişim ve paylaşımın önlenmesi için uygun teknik ve idari tedbirler alınmalıdır. Yetki matrisi oluşturulması, erişimlerin kayıt altına alınması, güçlü kimlik doğrulama yöntemlerinin kullanılması, kayıtların güvenli ortamlarda saklanması ve erişim yetkilerinin düzenli olarak gözden geçirilmesi bu kapsamda önem taşımaktadır.
Kayıtların saklama süresi belirlenen amaç için gerekli olan en kısa süreyle sınırlandırılmalıdır. Kamera görüntülerinin gereğinden uzun süre tutulması Kanun’a aykırılık oluşturabileceğinden sistemde otomatik silme veya imha mekanizması bulunmalıdır. Bir olay meydana gelmişse yalnızca olayla ilgili kayıtların, hukuki süreç için gerekli olduğu süre boyunca muhafaza edilmesi mümkündür.
F. Veri Sorumlularının Uygulamada Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
Kamera sistemi kullanan işverenlerin mevcut uygulamalarını aşağıdaki başlıklar bakımından gözden geçirmesi gerekmektedir:
• Kamera kullanımının gerçekten gerekli olup olmadığı ve aynı amaca daha az müdahaleci yöntemlerle ulaşılıp ulaşılamayacağı değerlendirilmelidir.
• Her kamera için amaç, konum, görüş açısı, kayıt süresi ve izleme sıklığı belirlenmeli; amaç dışı kullanım önlenmelidir.
• Tuvalet, soyunma odası, mescit ve dinlenme alanlarına kamera yerleştirilmemeli; çalışanların makul mahremiyet beklentisi gözetilmelidir.
• Ses kaydı özelliği zorunluluk ve hukuki dayanak açıkça ortaya konulmadıkça kapalı tutulmalıdır.
• Çalışanlar ve diğer ilgili kişiler usulüne uygun şekilde aydınlatılmalı; kamera alanlarında görünür bilgilendirme yapılmalıdır.
• Kayıtlara erişecek kişiler sınırlandırılmalı; yetkisiz erişim, izinsiz paylaşım ve veri ihlallerine karşı teknik ve idari tedbirler uygulanmalıdır.
• Saklama süreleri yazılı olarak belirlenmeli, mümkün olan en kısa süre tercih edilmeli ve otomatik imha mekanizması kurulmalıdır.
• Veri işleme envanteri, saklama ve imha politikası, kamera kullanım prosedürü, aydınlatma metinleri ve erişim yetki listeleri güncellenmelidir.
G. Sonuç Olarak
Kurum’un kamuoyu duyurusu, iş yerlerinde kamera kullanımının sınırsız bir yönetim ve denetim aracı olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Kamera sistemi ancak somut, belirli ve meşru bir amaç bulunduğunda; gerekli, sınırlı ve ölçülü bir şekilde kullanılabilir. İş yeri güvenliği için kurulan sistemlerin çalışan performansını veya devam durumunu izlemek üzere amaç dışı kullanılması, özel alanların gözetlenmesi, gereksiz ses kaydı alınması ve kayıtların uzun süre saklanması hukuka aykırılık riski taşımaktadır.
Bu nedenle veri sorumlularının kamera sistemlerini yalnızca teknik özellikleri bakımından değil; hukuki dayanak, amaç, gereklilik, orantılılık, aydınlatma, erişim yetkisi ve saklama-imha süreçleri bakımından bütüncül şekilde değerlendirmesi gerekmektedir. Kurum, belirtilen yükümlülüklere aykırı uygulamaların tespiti halinde Kanun’un 18’inci maddesi kapsamında idari para cezası uygulanabileceğini de ifade etmektedir.